Ιστορία της ΔΟΑΝΥΣ

Το χαρτί και η ιστορία του

Το σύμβολο της ανακύκλωσης

Η ανακύκλωση στην Ελλάδα

Επεξεργασία του χαρτιού -  ανακύκλωση

Έμποροι παλαιού χαρτιού

Πλεονεκτήματα της ανακύκλωσης

Επικοινωνία

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΧΑΡΤΙΟΥ - ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

Οι φυσικοί πόροι της ξυλείας που χρησιμοποιούνται για τον ξυλοπολτό (pulpwood), προέρχονται από κωνοφόρα δέντρα, όπως ελάτη (spruce leather), πεύκο (pine), έλατο (fir), αγρiιόπευκο (larch), κώνειο (hemlock), και από φυλλοβόλα δέντρα, όπως ευκάλυπτος, λεύκη (aspen) και σημύδα (birch).
Το χαρτί ανάλογα με τη χρήση που προορίζεται υφίσταται και ανάλογη επεξεργασία παρασκευής. Στο δημοσιογραφικό χαρτί (εφημερίδες, περιοδικά), το οποίο παράγεται κατά τρόπο ώστε να συνδυάζει λειτουργικότητα και οικονομία, χρησιμοποιείται κυρίως μηχανική χαρτόμαζα, καθώς προορίζεται για εφήμερη χρήση και δεν απαιτούνται υψηλές αντοχές σε ιδιαίτερες συνθήκες (υγρασία, ακραίες θερμοκρασίες, μηχανικά καταπόνηση, ακτινοβολία κ.α.).
Από την άλλη πλευρά το χαρτί που χρησιμοποιείται για γραφή παρασκευάζεται με υψηλότερες προδιαγραφές σχετικά με την αντοχή του στο χρόνο και τις συνθήκες περιβάλλοντος και χρησιμοποιείται για αυτό το σκοπό χημική χαρτόμαζα.
Η μηχανική χαρτόμαζα παράγεται από τη μηχανική πολτοποίηση και αποΐνωση του ξύλου. Οι ίνες απελευθερώνονται με όσο το δυνατον μεγαλύτερη απόδοση σε χαρτόμαζα και μικρή απώλεια συστατικών (κάποια υδατοδιαλυτά εκχυλίσιμα συστατικά). Η απόδοση κυμαίνεται από 90 έως 98%.
Η χημική χαρτόμαζα παράγεται από χημική πολτοποίηση των ινών, δηλαδή συνδυασμό από ροκανίδια ξύλου και χημικά σε μεγάλα δοχεία, γνωστά ως χωνευτήρες, όπου η θερμότητα και τα χημικά διασπούν τη λιγνίνη που συγκρατεί ενωμένες τις ίνες κυτταρίνης, χωρίς όμως να τις αποδομεί. Η απόδοση λόγω αυτής της διαδικασίας μειώνεται αρκετά, κυμαίνεται από 40 έως 60%.
Χρησιμοποιείται συνήθως για υλικά που πρέπει να έχουν αντοχή ή σε συνδυασμό με το μηχανικό πολτό δίνει στο προϊόν διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Απαιτείται μεγαλύτερη κατανάλωση δέντρων (ξύλου) για την παρασκευή ίσης ποσότητας χαρτιού με χημική χαρτόμαζα (χαρτί εκτύπωσης) σε σχέση με τη μηχανική. Η χημική χαρτόμαζα αποτελεί περίπου το 72% της χαρτόμαζας που παράγεται από ξύλο δέντρων.
Η κάθε μια από αυτές τις τεχνικές παρουσιάζει και ξεχωριστά πλεονεκτήματα. Για το λόγο αυτό δεν είναι λίγες οι φορές που εφαρμόζεται ένας συνδυασμός των ανωτέρω διεργασιών ώστε να παραχθούν τα βέλτιστα κατά το δυνατόν προϊόντα.
Στην περίπτωση αυτή, η μεθοδολογία και οι συνθήκες επεξεργασίας της χαρτόμαζας είναι αντίστοιχες με αυτές των επιμέρους διεργασιών, πλην όμως οι συνθήκες είναι ηπιότερες.
Οι πλέον συνηθισμένες διαδικασίες ανακύκλωσης του χαρτιού είναι:

• πολτοποίηση του παλαιού χάρτου.

• μια διεργασία η οποία συνδυάζει την πολτοποίηση, με τον καθαρισμό με χημικές και μηχανικές μεθόδους και τη συμπύκνωση της χαρτόμαζας.

• μια διαδικασία η οποία μοιάζει με την προηγούμενη με τη διαφορά ότι μετά τον καθαρισμό ακολουθεί, κλασμάτωση των ινών, συμπύκνωση και διασπορά.

Το χαρτί που προέρχεται από φωτοαντιγραφικά μηχανήματα ή εκτυπωτές αποδίδει ένα ποσοστό τέφρας. Το τελικό προϊόν, δηλαδή το χαρτί που προέρχεται από την επίπλευση περιέχει πληρωτικά υλικά που φαίνεται ως τέφρα.
Η διαφορά αυτή έγκειται στο ότι κατά την επίπλευση εκτός από τα μελάνια, παρασύρεται από τον αέρα μεγάλη ποσότητα πληρωτικού υλικού, με αποτέλεσμα ο αφρός που συλλέγεται να είναι πλούσιος σε ανόργανα υλικά.
Οπότε το ανακυκλωμένο χαρτί περιέχει σε μεγάλο ποσοστό ίνες. Στα υγρά φύλλα το νερό βρίσκεται σε ελεύθερο χώρο μεταξύ των ινών. Το γεγονός αυτό δεν επιτρέπει στις ίνες να σχηματίσουν ισχυρούς δεσμούς υδρογόνου και να συγκολληθούν ώστε να παράγουν μία ομοιόμορφη και ανθεκτική μάζα χαρτιού.
Οπότε το χαρτί όταν είναι ξηρό παρουσιάζει πιο αυξημένη λευκότητα συγκριτικά με το υγρό χαρτί, στο οποίο το φως διαθλάται και καθώς εισχωρεί στην μάζα του χαρτιού γίνονται ορατά, όχι μόνο τα επιφανειακά, αλλά και τα εσωτερικά μελάνια. Το φύλλο που έχει υποστεί συμπίεση γίνεται πιο λείο, με αποτέλεσμα να φαίνεται πιο λευκό από το φύλλο που δεν έχει υποστεί καμία επεξεργασία.
Το πρώτο φύλλο προσεγγίζει την κατοπτρική ανάκλαση ενώ το δεύτερο την διάχυση. Το ποσό της ανάκλασης εξαρτάται από την ομαλότητα στην επίστρωση των ινών σε συνδυασμό με την επεξεργασία του χαρτιού.
Στα χαρτιά χωρίς επεξεργασία, οι ίνες λειτουργούν ως χιλιάδες μικροί καθρέφτες οι οποίοι ανακλούν το φως αφήνοντας ελάχιστο να περάσει κάτω από την επιφάνεια του χαρτιού.
Η πιο σημαντική ιδιότητα που συμβάλλει στην φωτεινότητα είναι η διάχυση του φωτός. Προκύπτει από συνδυασμό πολλαπλών ανακλάσεων και διαθλάσεων του φωτός μέσα από τις ίνες κυτταρίνης και τα όποια πρόσθετα.
Η διάχυση του φωτός και η ανάκλασή του δίνουν την ολική φωτεινότητα.
Όσο μεγαλύτερη είναι η ένταση του ορατού φωτός που επιστρέφει στα μάτια μας τόσο μεγαλύτερη είναι η φωτεινότητα.

Πηγές και συλλογή παλαιού χαρτιού

Σχεδόν κάθε χαρτί μπορεί να ανακυκλωθεί, χρησιμοποιημένες εφημερίδες, χαρτοκιβώτια, συσκευασίες, γραφικά είδη, αλληλογραφίες, περιοδικά, κατάλογοι, κάρτες και κύριοι προμηθευτές παλαιού χαρτιού είναι τα σουπερμάρκετ με χαρτοκιβώτια και χαρτιά συσκευασίας, οι μετατροπείς (εταιρίες που παίρνουν ρολά χαρτιού και το μετατρέπουν σε τελικά προϊόντα) με χάρτινα υπολείμματα, τα τυπογραφεία με λανθασμένες και αχρηστεμένες εκτυπώσεις, τα σχολεία και οι μαθητές με βιβλία και τετράδια περασμένων ετών, τα γραφεία με χαρτιά αλληλογραφίας, καταλόγους και αχρηστεμένα έγγραφα, και φυσικά τα νοικοκυριά με χαρτιά από την καθημερινή χρήση.
Στατιστικά τη μεγαλύτερη πηγή παλαιού χαρτιού αποτελεί η βιομηχανία και οι επαγγελματίες με 52% ποσοστό, το οποίο καλύπτει απώλειες από την επεξεργασία (ψήγματα, κοψίδια) και τις επιστροφές από ανεκποίητες εφημερίδες και περιοδικά.
Περίπου 10% προέρχεται από γραφεία και το υπόλοιπο 38% προέρχεται από τα νοικοκυριά. Ένα ξεχωριστό 20% του ανακτημένου χαρτιού είναι χαρτί «προ-κατανάλωσης» (αυτό που ποτέ δεν φτάνει στους καταναλωτές), όπως είναι οι λανθασμένες εκτυπώσεις από τα τυπογραφεία και τα υπολείμματα από τις μετατροπείς εταιρίες.
Η συλλογή παλαιού χαρτιού εξαρτάται από την πηγή του. Από μεγάλες βιομηχανικές και εμπορικές πηγές ο όγκος του παλαιού χαρτιού είναι τόσο μεγάλος που έχουν δικό τους συλλεκτικό εξοπλισμό.
Στα νοικοκυριά το χαρτί που προορίζεται για ανακύκλωση συλλέγεται ξεχωριστά από τα υπόλοιπα απορρίμματα, καθώς μολυσμένο χαρτί δεν είναι κατάλληλο για ανακύκλωση. Το μολυσμένο χαρτί μπορεί να εισάγει ακαθαρσίες και βακτήρια στη διαδικασία της ανακύκλωσης.
Σε μερικές χώρες τα ανακυκλώσιμα υλικά, όπως το χαρτί και το χαρτόνι, το πλαστικό, το αλουμίνιο κτλ συλλέγονται μαζί.
Σε άλλες χώρες τα παλιά περιοδικά και εφημερίδες συλλέγονται ξεχωριστά από το υπόλοιπο χαρτί και χαρτόνι.
Ο πιο συνηθισμένος τρόπος συλλογής εφαρμόζεται με κοντέινερ, μεγάλα και μικρά, τοποθετημένα σε διάφορα σημεία της πόλης, τα οποία φέρουν το σύμβολο της ανακύκλωσης και παροτρύνουν τον κόσμο να πετάξει εκεί το χαρτί που έχει προς ανακύκλωση. Μεγάλα κοντέινερ υπάρχουν έξω από σουπερμάρκετ και βιομηχανίες, ενώ μικρά υπάρχουν διάσπαρτα στις γειτονιές.
Μεγάλα φορτηγά περνούν από αυτά τα σημεία και αδειάζουν το περιεχόμενο των μικρών κοντέινερ στη μεγάλη καρότσα τους, ενώ για τα μεγάλα κοντέινερ κυκλοφορούν ειδικά φορτηγά στα οποία το κοντέινερ φορτώνεται και μεταφέρεται αυτούσιο. Αυτά τα φορτηγά με τη σειρά τους πηγαίνουν στον τόπο όπου θα γίνει η διαλογή του χαρτιού, είτε αυτός είναι ο ίδιος όπου γίνεται και η ανακύκλωση είτε είναι οι αποθήκες των εμπόρων παλαιού χαρτιού.

Διαλογή παλαιού χαρτιού και δεματοποίηση

Σε αυτήν την πορεία του ανακτημένου χαρτιού προς ανακύκλωση περιλαμβάνεται και η ΔΟΑΝΥΣ καθώς και αυτή είναι μια απο τις εταιρίες στην Ελλάδα που πραγματοποιούν την προετοιμασία του χαρτιού για ανακύκλωση δηλαδή τη διαλογή και τη δεματοποίηση.
Η διαλογή είναι απαραίτητη, γιατί συγκεκριμένες ποιότητες ανακτημένου χαρτιού είναι κατάλληλες για συγκεκριμένα τελικά ανακυκλωμένα προϊόντα χάρτου.
Για παράδειγμα, δεν είναι δυνατόν να πάρουμε εφημερίδες και χαρτοκιβώτια και να παράγουμε λευκό φωτοαντιγραφικό χαρτί. Οι ίνες που προέρχονται από εφημερίδες και χαρτοκιβώτια είναι πιο κατάλληλες για παραγωγή χαρτιού και χαρτονιού συσκευασίας.
Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες ανακτημένου χαρτιού και χαρτονιού, για να ικανοποιούν τις ανάγκες των διαφόρων παραγωγών σύμφωνα με αυστηρές προδιαγραφές.
Παραπάνω από 50 βαθμίδες ανακτημένου χαρτιού και χαρτονιού ορίζονται στην «Ευρωπαϊκή Λίστα Τυποποιημένων Βαθμίδων Ανακτημένου Χαρτιού και Χαρτονιού».
Περιληπτικά, οι βαθμίδες μπορούν να ταξινομηθούν ως εξής:

• Χαμηλές βαθμίδες (μικτά χαρτιά, παλιά αυλακωτά χαρτοκιβώτια, χαρτόνια, κτλ) απαρτίζουν το κύριο ποσοστό του ανακτημένου χαρτιούπου καταναλώνεται. Αυτά χρησιμοποιούνται για την παραγωγή χαρτιού και χαρτονιού συσκευασίας.

• Απομελανωμένες βαθμίδες (εφημερίδες και περιοδικά, γραφικό χαρτί, κτλ) θεωρούνται συνήθως και χαμηλές βαθμίδες. Αυτά χρησιμοποιούνται για γραφικές και υγειονομικές χρήσεις.

• Υψηλές βαθμίδες (ψήγματα, λευκές κόλλες, τυπογραφικά υπολείμματα) απαιτούν ελάχιστο ή καθόλου καθαρισμό. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην παραγωγή οποιουδήποτε προϊόντος χαρτιού ως υποκατάστατο πολτού.

Η δεματοποίηση γίνεται όταν πρόκειται για μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων ανακτημένου χαρτιού από τον τόπο της διαλογής στον τόπο της ανακύκλωσης. Αφού το χαρτί έχει διαχωριστεί σε κατηγορίες, περνάει μέσα από μια ειδική πρέσα δεματοποίησης και βγαίνει σε μπάλες, όπως λέγονται. Το χαρτί πιέζεται για να καταλαμβάνει λιγότερο χώρο κατά τη μεταφορά, ώστε να είναι δυνατή η μεταφορά μεγαλύτερης ποσότητας χαρτιού.
Στην περίπτωση που το ανακτημένο χαρτί μεταφερόταν απευθείας από τους τόπους συλλογής στα εργοστάσια ανακύκλωσης, χωρίς να παρεμβάλονταν οι έμποροι παλαιού χαρτιού, η διαλογή θα ήταν πιο δαπανηρή και χρονοβόρα, αφού θα γινόταν χειρωνακτικά από το προσωπικό του εργοστασίου, με ζημιά των υπολοίπων εργασιών, λόγω υψηλού κόστους διαλογής και έλλειψης δεματοποίησης.

Σχεδιάγραμμα διαδικασίας ανακύκλωσης παλαιού χαρτιού




ΔΟΑΝΥΣ   ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΥΛΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ
ΗΡΑΣ 10 & ΚΑΣΙΜΗ, ΤΑΥΡΟΣ - ΑΘΗΝΑ   TK 177 78   Τηλέφωνο: 210 3458265  Fax: 210 3470855    info@doanys.gr


ΔΟΑΝΥΣ web site is Designed & Developed by LIBER ARTIS